Yerden ısıtma projesinde yalnızca boru aralığı ve kollektör yerini göstermek yeterli değildir. Isı kaybı, W/m² kapasitesi, yüzey sıcaklığı, debi, hidrolik balans, şap ve kontrol sistemi birlikte değerlendirilmelidir.

Normal kullanım alanlarında yerden ısıtmayla sağlanabilecek ısı akısı yaklaşık 100 W/m² mertebesindedir. Kenar bölgelerinde ise uygun tasarım koşullarında yaklaşık 175 W/m² seviyelerine çıkılabilir.

1. Önce W/m² İhtiyacı Kontrol Edilmeli

Mahalin ısı kaybı, aktif ısıtılan döşeme alanına bölünmelidir.

Örneğin; ısı kaybı 1.500 W, aktif yerden ısıtma alanı 15 m² ise gerekli ortalama ısı akısı 100 W/m² olur.

Normal kullanım alanlarında yerden ısıtmayla sağlanabilecek ısı akısı yaklaşık 100 W/m² mertebesindedir. Kenar bölgelerinde ise uygun tasarım koşullarında yaklaşık 175 W/m² seviyelerine çıkılabilir.

Bu değerler bağımsız kapasite limitleri değil, izin verilen yüzey sıcaklıklarıyla ilişkilidir.

Mahalin ihtiyacı bu sınırların üzerindeyse yalnızca boruyu sıklaştırmak çözüm değildir; ısı kaybı azaltılmalı, aktif yüzey artırılmalı veya yardımcı ısıtma düşünülmelidir.

2. W/m² Arttıkça Yüzey Sıcaklığı da Artar

Yerden ısıtmada odaya aktarılan güç arttıkça döşeme yüzeyi ile oda arasındaki sıcaklık farkının da artması gerekir. Bu nedenle yüksek W/m² talebi daha yüksek zemin yüzey sıcaklığı anlamına gelir.

Bölge	Yüzey sıcaklığı
Normal kullanım alanı	29 °C
Banyo	33 °C
Kenar bölgesi	35 °C

Bu sınırlar EN 1264 tasarım yaklaşımında dikkate alınmalıdır.

3. “Ayaklar Ne Kadar Sıcak Olursa O Kadar İyi” Yanlıştır

Yerden ısıtmanın amacı zemini sıcak yapmak değil, mahali düşük sıcaklıklı geniş bir yüzeyden konforlu şekilde ısıtmaktır.

Özellikle yaşam alanının ortasında aşırı yüksek döşeme sıcaklığı termal konforu bozabilir ve zemine yakın doğal hava hareketlerini artırabilir.

Eski veya hatalı tasarlanmış yüksek sıcaklıklı uygulamalar, yerden ısıtma hakkında oluşan “toz kaldırır, rahatsız eder” şeklindeki olumsuz algının başlıca nedenlerinden biridir.

Doğru tasarımda hedef, gerekli W/m² değerini kabul edilebilir yüzey sıcaklığında sağlamaktır.

4. Boru Aralığı Ezbere Belirlenmemeli

Bütün projede 10 cm veya 15 cm boru aralığı kullanmak doğru değildir.

Boru aralığı;

mahal ısı kaybı,
gerekli W/m²,
zemin kaplaması,
su sıcaklığı

birlikte değerlendirilerek belirlenmelidir.

Cam cephe veya dış duvar önlerindeki kenar bölgelerinde daha sık boru aralığı gerekebilir.

5. Kollektör Debi Kontrollü Olmalı

Her devrenin ısı yükü farklı olduğundan gerekli debisi de farklıdır.

Bu nedenle debimetreli ve devre bazında balans yapılabilen kollektör kullanılmalıdır.

Bütün debimetreleri aynı L/dk değerine ayarlamak balans yapmak değildir.

Her devrenin debisi hesaplanmalı ve kollektörde bu değere göre ayarlanmalıdır.

6. Balans Vanaları Unutulmamalı

Bir sistemde birden fazla kollektör varsa yalnızca kollektör üzerindeki debimetreler yeterli olmayabilir.

Ana dağıtım hatlarında kollektörler arasında hidrolik denge sağlanmalı; gerekli durumlarda:

statik balans vanaları,
dinamik balans vanaları

kullanılmalıdır.

Aksi halde pompa yakınındaki kollektör fazla, uzaktaki kollektör yetersiz debi alabilir.

7. Oksijen Bariyerli Boru Kullanılmalı

Yerden ısıtma borusu yalnızca “PEX” veya “PE-RT” olarak tarif edilmemelidir.

Kapalı ısıtma sistemine oksijen geçişini sınırlandırmak için borunun oksijen difüzyon bariyerli olması gerekir.

Proje ve şartnamede DIN 4726 oksijen geçirgenliği kriteri aranmalıdır.

8. Kenar Yalıtım Bandı Mutlaka Uygulanmalı

Isıtılan şap genleşir.

Bu nedenle şap;

duvar,
kolon,
diğer düşey elemanlara

doğrudan dayanmamalı, çevresinde kenar yalıtım bandı bulunmalıdır.

Bu detay hem şap hareketi hem de ısı ve ses köprülerinin azaltılması açısından önemlidir.

9. Şap Kalınlığı Ezbere 4 cm Seçilmemeli

“Yerden ısıtmada şap maksimum 4 cm olmalıdır” şeklinde genel bir standart şartı yoktur.

Şap kalınlığı;

şap tipi,
boru çapı,
sistem konstrüksiyonu,
mekanik yükler

dikkate alınarak belirlenmelidir.

Projede özellikle boru üzerindeki şap örtüsü kullanılan sistemin teknik şartlarına göre kontrol edilmelidir.

10. Termostat Yalnızca Aç-Kapa Elemanı Değildir

Farklı cephe ve kullanım şartlarına sahip mahaller ayrı kontrol edilmelidir.

Oda termostatı, kollektördeki termoelektrik aktüatör üzerinden ilgili devreyi kontrol edebilir.

Termostat;

doğrudan güneş alan yere,
ısı kaynağı yakınına,
kapı arkasına,
yoğun hava akımına maruz kalan noktaya

yerleştirilmemelidir.

11. Yerden Isıtmanın Rejim Süresi Dikkate Alınmalı

Yerden ısıtma radyatör gibi hızlı tepki veren bir sistem değildir.

Önce boru, ardından şap ve zemin kaplaması ısınır; bu nedenle sistemin ısıl ataleti yüksektir.

Sistemi sürekli kapatıp birkaç saat sonra tekrar yüksek sıcaklıkta çalıştırmak doğru işletme şekli değildir.

Daha stabil çalışma ve uygun termostat kontrolü tercih edilmelidir.

Rejime ulaşma süresi için tek bir saat değeri verilemez; şap kalınlığı, başlangıç sıcaklığı ve yapı kütlesine göre değişir.

12. Devre Uzunluğu Hidrolik Hesapla Kontrol Edilmeli

“16 mm boru maksimum 80 metre” veya “100 metreye kadar sorun olmaz” gibi kabuller tek başına proje kriteri değildir.

Devre uzunluğu;

boru çapı,
debi,
basınç kaybı,
kollektör kayıpları,
pompa çalışma noktası