Bir yangın projesinde 21,50 m gibi tek bir değer bile kaçış kararını değiştirebilir. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın güncel açıklamasına göre yapı yüksekliği 21,50 m'nin altında olan konutlarda, Ek-5/B'deki kaçış mesafeleri sağlanıyorsa yalnız konut bölümüne hizmet veren korunumsuz normal merdiven kaçış merdiveni olarak kabul edilebilir ve ikinci çıkış aranmaz.
Bu örnek, BYKHY kontrolünün neden yalnızca “sprinkler gerekli mi?” veya “yangın merdiveni var mı?” sorularından ibaret olmadığını gösteriyor.
Bina kullanım sınıfı, yapı yüksekliği, kat alanları, kullanıcı yükü, bodrumlar, otopark ve özel riskler birlikte değerlendirilmeden yangın güvenliği hakkında sağlıklı bir ön karar verilemez.
Asıl mesele yönetmelikteki maddeleri tek tek bulmak değil; proje girdisinin hangi maddeleri tetiklediğini doğru belirlemektir.
BYKHY Uygunluk Asistanı Ne İşe Yarıyor?
PEMEP BYKHY Uygunluk Asistanı, yapı ve proje verilerini Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik kapsamında teknik ön değerlendirmeye tabi tutmak için geliştirilen bir kontrol aracıdır.
Kullanıcı;
- bina kullanım ve tehlike sınıfını,
- bina ve yapı yüksekliğini,
- kat ve alan bilgilerini,
- kullanıcı yükünü,
- otopark ve bodrum alanlarını,
- kazan, trafo ve jeneratör mahallerini,
- doğalgaz, LPG, yanıcı veya parlayıcı madde gibi özel riskleri
tanımlar.
Araç bu girdiler üzerinden ilgili yangın güvenliği başlıklarını birlikte değerlendirir.
Tek Kontrol Değil, Birbirine Bağlı Sistemler
Bir binanın yangın güvenliği yalnızca aktif söndürme sistemlerinden oluşmaz.
Asistanın değerlendirme yapısı dört temel grubu birlikte ele alır:
| Kontrol alanı | Örnek değerlendirmeler |
|---|---|
| Pasif yangın güvenliği | Kompartıman, cephe, şaft geçişleri, yangın dayanımı, teknik mahaller |
| Aktif söndürme ve mekanik | Sprinkler, yangın dolabı, hidrant, su deposu, pompalar, duman kontrolü |
| Algılama ve elektrik | Dedektör, ihbar, acil aydınlatma, yönlendirme, dayanıklı kablo |
| Kaçış ve tahliye | Kaçış mesafeleri, merdivenler, kapılar, panik bar ve çıkış kriterleri |
Buradaki kritik nokta, bu başlıkların birbirinden bağımsız olmamasıdır.
Örneğin bina kullanım sınıfındaki veya yapı yüksekliğindeki bir değişiklik, yalnız mimari kaçış çözümünü değil; ilgili koşullara bağlı olarak algılama, söndürme veya duman kontrolü değerlendirmelerini de etkileyebilir.
Neden Böyle Bir Ön Kontrole İhtiyaç Var?
Bakanlık tarafından Aralık 2024'te yayımlanan Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik Kılavuzu, yönetmelik hükümlerinin daha anlaşılır uygulanması ve uygulamada karşılaşılan sorunların çözümüne rehberlik edilmesi amacıyla hazırlandı. Kılavuzun güncel sürümü Mayıs 2026 tarihini taşıyor.
Bu da yangın güvenliği mevzuatının yalnız yönetmelik metnini okumaktan ibaret olmadığını gösteriyor. Proje verisinin doğru tanımlanması ve ilgili hükümlerin birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.
Asistan tam olarak bu noktada devreye giriyor: proje müellifinin ayrıntılı kontrolünden önce hangi yangın güvenliği başlıklarının kritik olduğunu görünür hâle getiriyor.
Sistem Hangi Sonuçları Gösteriyor?
Proje girdileri tamamlandığında asistan;
- pasif yangın güvenliği,
- otomatik yağmurlama,
- yangın dolapları ve hidrant,
- yangın suyu ve pompa sistemi,
- duman tahliye ve basınçlandırma,
- yangın algılama ve uyarı,
- kaçış güvenliği,
- taşınabilir söndürücüler,
- doğalgaz ve özel riskler
gibi başlıklarda teknik ön değerlendirme oluşturuyor.
Ayrıca uygun veriler girildiğinde net genişlik hesabı, sprinkler ön hesabı ve su debisi/hacmi gibi yardımcı hesap modülleri kullanılabiliyor ve sonuçlar PDF rapor olarak alınabiliyor.
Bu Bir Proje Onayı Değil
BYKHY Uygunluk Asistanı bir ön kontrol aracıdır. Ruhsat, idare onayı, yangın projesi veya yetkili proje müellifi değerlendirmesinin yerine geçmez.
Bakanlığın yayımladığı kılavuz da aynı hukuki hiyerarşiyi koruyor: kılavuz uygulamaya yardımcı bir kaynak; yürürlükteki mevzuat hükümleri ise esas.
Sonuç
Yangın güvenliği projesinde önemli olan yalnız yönetmeliğin hangi maddesinin geçerli olduğunu bulmak değildir.
Asıl önemli olan, projedeki tek bir değişikliğin başka hangi yangın güvenliği kararlarını etkilediğini görebilmektir.
PEMEP BYKHY Uygunluk Asistanı bu ilişkiyi proje tasarımının erken aşamasında hızlı ve sistematik biçimde kontrol edebilmek için hazırlanmıştır.
Proje verilerinizi girerek BYKHY teknik ön kontrolünü başlatın →
Kaynakça ve Teknik Referanslar
- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı — Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik Kılavuzu, Aralık 2024, son güncelleme Mayıs 2026.
- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı — Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, güncel mevzuat.
- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğü — BYKHY Sıkça Sorulan Sorular ve uygulama açıklamaları.
- TS EN 12845 — Sabit yangın söndürme sistemleri — Otomatik sprinkler sistemleri — Tasarım, montaj ve bakım.
Not: Nihai tasarım ve uygulamada proje şartları, yürürlükteki mevzuat, ilgili standartlar, idare görüşü ve yetkili mühendis değerlendirmesi esas alınmalıdır.
